سپردن امانت مردم به دست افراد فاقد صلاحيت

عزل و نصب هاي ناروا و سپردن امانت مردم به دست افراد فاقد صلاحيت لازم است. امام صادق عليه السلام فرمودند: لايبالي من ائتمنت خائنا او مضيعا تفاوتي ندارد كه امانت را به كه مي سپاري خائن يا فرد ناتوانِ ضايع كننده. حضرت يوسف علت پيشنهاد خويش به عنوان مسئول اقتصاد مصر را امانتداري و عالم بودن خويش مي خواند.
همين طور پيامبر بني اسرائيل در پاسخ به ثروتمنداني كه به نصب طالوت به فرماندهي كل اعتراض داشتند چون او ثروتمند نبود، بر قدرت و علم او استناد كرد: خداوند او را بر شما برگزیده و علم فرماندهي و قدرت جسمی به او داده است.
از اين نمونه ها در سيره رسول اكرم و اميرالمومنين بسيار است تا جايي كه حضرت علي عليه السلام دو عامل از عوامل چهارگانه سقوط حكومت ها را نصب بي مايگان و كنارزدن افراد برتر ميشمرند :
یستدل علی ادبار الدول باربع:
۱) تضییع الاصول
۲) التمسك بالفروع
۳) تقدیم الاراذل
۴) تاخیر الافاضل
آنچه اسلام جاويدان عرضه كرده و امروزه دولت ها به سوي آن گام برمي دارند ايجاد ثبات در مديريت ها با تعيين و تعريف يک نظام مبتني بر شايسته سالاري است. بدين منظور، ابتدا بين مقامات سياسي و مقامات اداري تفكيك مي شوند و سپس براي هريك، سازوكارها خاصي براي انتخاب و انتصاب تعيين مي گردد تا تضمين كننده شايسته سالاري باشد. در شرايط ايران که فاقد نظام حزبي موثر وکارکردهاي مربوط به آن هستيم، اين امر اهميتي دوچنان مي يابد
. در کتاب الفباي جامعه شناسي شايسته سالاري يا meritocracy چنين تعريف شده است : نظامي که در آن مزايا و موقعيت هاي شغلي تنها بر اساس شايستگي و نه برمبناي جنسيت ، طبقه اجتماعي ، قوميت يا ثروت به افراد تفويض مي شود. افراد در سيستم شايسته سالار، بر اساس معيارهاي متعددي از شايستگي مورد قضاوت قرار مي گيرند .اين معيار ها مي¬توانند و بايد زمينه هاي گسترده اي، از هوش گرفته تا پايبندي به اخلاقيات، از استعداد عمومي تا دانش وتجربه و بسته به اهميت سمت، وفاداري به نظام سياسي را در بر بگيرند.
هشدار علي عليه السلام به اين كه نقض شايسته سالاري به جور و خيانت كشيده ميشود امروز موضوع علم اقتصاد سياسي و جامعه شناسي اقتصادي است. همچنين آن بزرگوار ميفرمايد: امر خدا را تنها كسي مي تواند بر پا كند كه نه اهل زدوبند باشد،نه اهل پذيرش خواري و نه كيسه طمع دوخته باشد. حجم زيادي از ادبيات ذيربط علمي به بررسي فساد سياسي اختصاص دارد كه نقض شايسته سالاري در قالب هاي مختلف از عوامل عمده آن است.
بعضي از اين قالب ها:
۱) رفيق بازي يا Cronyism، سپردن مناصب يا واگذاري امتيازات به شكل غيررقابتی، ارتقای اداری و سیاسی دوستان بدون توجه به قابلیت و اهلیت آنان
۲) تبارگرایی ياNepotism ، قوم وخویش بازی، سپردن امكانات و دادن امتياز به اعضای خانواده، اقوام و نزديكان
۳) پارتی بازی و حمایت ویژه يا Patronage، توزيع امكانات خارج از مقررات به فرد يا گروه خاص يا حمايت مالي يا اداري از فرد يا گروهي خاص براي جلب راي
مطالعات نشان مي دهد كه سرمایه داری رفیقبازانه که منافع اقتصادی را برای دوستان و هم باندی ها تضمین می کند، یک عامل کلیدی بحران مالی ۱۹۹۷آسیا بوده. تحقيقات علمي همچنين حاكي از آن است كه رفيق بازي، تبارگرايي و حمايت هاي ويژه امکان تخریب رقابت را برای دولت و بخش خصوصی فراهم مي سازد و به توليد و اشتغال آسيب جدي وارد مي كند؛

دانلود...