نحوه برخورد و نظر رهبر انقلاب، با تملّق و چاپلوسي چگونه است؟

دشمن عبارت است از:راحت گرايي، غفلت گرايي، تنبلي گرايي، آسان گرايي، و تمايل به پرهيز كردن از ميدان هاي دشوار.

مال فتنه انگيز است. پول، فتنه انگيز است؛ دلها را از راه در مي برد؛ خيلى ها را مي لرزاند؛ كسانى كه آدم خيال نمي كند اينها هم بلغزند، اما آدم مى بيند گاهى مي لغزند. قدرت هم همين جور است، رودربايستى هم همين جور است، محبتها هم همين جور است، دشمنى ها هم همين جور است؛ ماها را مي لغزاند

نخست اينكه اصل وجود پديده شوم چاپلوسي در جامعه چيزي نيست كه بتوان به سادگي بر آن سرپوش گذاشت و ما نيز اصل وجود آن را تاييد مي كنيم . البته در مورد ميزان آن به سادگي نمي توان اظهار نظر كرد چرا كه تا كنون نه بررسي آماري خاصي در اين زمينه شده است و نه اينكه اساسا امكان چنين بررسي اي وجود دارد و ما صرفا مي توانيم با مشاهده برخي موارد اين مساله (حتي با ديدن يك مورد) ادعا كنيم كه اصل آن وجود دارد . دوم اينكه همانگونه كه شما نيز مي دانيد تملق و چاپلوسى و هم چنين دروغ‏گويى و نفاق، از صفات نكوهيده و بسيار زشت است. در زشتى چاپلوسى همين بس كه پيامبر اسلام(ص) مى‏فرمايد: احثوا فى وجوه المدّاحين التّراب‏؛ به صورت متملقين چاپلوس خاك بپاشيد، (بحارالانوار، ج 73، ص 294) و در زشتى خلاف‏گويى و نفاق همين بس كه اميرمؤمنان على(ع) مى‏فرمايد: شرّ الاخلاق الكذب والنّفاق‏؛ زشت‏ترين خوى و صفت در انسان دروغ‏گويى و نفاق است‏، (ميزان الحكمه، ج 8، ص 342). انسان هاي چاپلوس و دروغ‏پرداز، بسى فرومايه و پست است و معمولاً اين گونه افراد، كارشان به رسوايى مى‏كشد ودر نزد افراد شايسته، مورد نفرت و بيزارى هستند.
سوم وقتي كه در جامعه انسانهاي چاپلوس فراوان است و حتي برخي چندان هم بدشان نمي آيد كه مورد چاپلوسي و مداحي قرار گيرند و باعث رشد اين پديده شوم گردند مساله اي كه در زمينه مسئولان نظام جمهوري اسلامي و به ويژه مقام معظم رهبري پيش مي آيد و به نظر مي رسد كه منظور نظر سوال شما نيز همين باشد اين است كه آيا نحوه برخورد مقام معظم رهبري در اين زمينه چگونه است ؟ آيا ايشان نيز همچون برخي افراد كه عملا و گاه حتي علنا به تملق و چاپلوسي تمايل نشان مي دهند و يا حداقل با سكوت خود آن را تاييد مي كنند در برابر چاپلوسي ها سكوت اختيار مي كنند و يا اينكه در مواردي كه چنين چاپلوسي هايي صورت مي گيرد واكنش مطلوب را نشان مي دهند ؟ كه در اين زمينه به اعتقاد ما مقام معظم رهبري هم به لحاظ نظري و هم به لحاظ عملي همواره جزء مخالفان بزرگ پديده تملق و چاپلوسي بوده اند .
سيره نظري مقام معظم رهبري در مقابل چاپلوسي :
مقام معظم رهبري به عنوان حاكم نخستين حكومت اسلامي مشروع پس از دوران معصومين(ع)، الگوي رفتاري خويش را نيز امام علي ع قرار داده و در ضمن سخنان مختلفي بر لزوم الگوگيري از سيره نظري و عملي آن امام همام در زمينه مسائل اجتماعي و سياسي تاكيد داشته اند كه يكي از اين الگوهاي رفتاري ، نحوه مقابله آن حضرت با متملقان و چاپلوسان مي باشد كه در يكي از خطبه هاي نمازجمعه مقام معظم رهبري به آن اشاره شده و در مورد الگو برداري از اين شيوه عملي ، تاكيد صورت گرفته است . ايشان در اين زمينه مي فرمايند :
«يكى از خصوصيات اميرالمؤمنين در سلوك سياسى اش اين بود كه از مردم جداً - نه به صورت تعارف - درخواست ميكند كه با او متملقانه حرف نزنند، چاپلوسى نكنند، تصنع در برخورد با او به خرج ندهند. در وسط يكى از خطبه هاى اميرالمؤمنين - كه يكى از آن خطبه هاى بليغ و عجيب اميرالمؤمنين است - يك نفرى بلند شد، شروع كرد تعريف و تمجيد از اميرالمؤمنين؛ از سخن و از مطالب آن حضرت بنا كرد تمجيد كردن و ثنا كردن بر اميرالمؤمنين. حرفهاى او كه تمام شد، حضرت رو كرد به او، تقريباً به همان اندازه اى كه صحبت كرده بود - آنچه كه انسان توى نهج البلاغه و در آن مقدارى كه سيد رضى انتخاب كرده، مى بيند - در نصيحت اين مرد صحبت كرد كه با من اينجورى حرف نزنيد. از جمله همين عبارت معروف است: «فلا تكلّمونى بما تكلّم به الجبابرة»؛ آنجورى كه با پادشاهان، با جباران حرف ميزنند، با من حرف نزنيد. «و لاتتحفّظوا منّى بما يتحفّظ به عند اهل البادرة»؛ آنجورى كه ملاحظه ميكنند كه نبادا بدش بيايد، نبادا موجبِ ناخرسندى يا ناخوشايندى فلان جبار بشود - حرفهائى را نميزنند، ملاحظاتى را ميكنند - جلوى من اين ملاحظات را نكنيد. «و لاتخالطونى بالمصانعة و لا تظنّوا بى استثقالا فى حقّ قيل لى»؛(10) خيال نكنيد كه اگر حرف حقى را به من گفتيد، على از حرف حق شما دلگير خواهد شد. براى او سنگين خواهد آمد؛ اينجور نيست. اين هم يكى از خصوصيات سياست اميرالمؤمنين است.»(خطبه هاي نمازجمعه تهران ، 20/6/88)
ايشان همچنين يكي از آفات مسئولان نظام جمهوري اسلامي را نيز خطر چاپلوسان و متلقان دانسته و همواره مسئولان را از دل سپردن به چنين افرادي برحذر داشته اند : «به سخن نرم و دلنشين چاپلوسان هم دل نسپريد. اگر ما اين را رعايت كنيم، به نظر من خيلى به سود ماست.»(ديدار با اعضاي هيات دولت ، 17/7/84)
مقام معظم رهبري معتقدند دوران حكومت پيامبر اكرم ص نمونه و الگويي از يك حكومت واقعي اسلامي بود كه متاسفانه در دوران اموي و عباسي به انحراف كشيده شد و يكي از ويژگي هاي آن افتادن كارها به دست انسانهاي متملق بود . بنابر اين از نظر ايشان تملق صفتي است مذموم و ناپسند كه باعث انحطاط حكومت اسلامي مي شود و بايد به شدت از آن اجتناب نمود . «دوران خلافت مروانى و سفيانى و عباسى، دورانى بود كه ارزشهاى اسلامى از محتواى واقعى خودشان خالى شدند. صورتهايى باقى ماند؛ ولى محتواها، به محتواهاى جاهلى و شيطانى تبديل شد. آن دستگاهى كه مى خواست انسانها را عاقل، متعبد، مؤمن، آزاد، دور از آلايشها، خاضعِ عنداللَّه و متكبر در مقابل متكبران تربيت كند و بسازد - كه بهترينش، همان دستگاه مديريت اسلامى در زمان پيامبر(ص) بود - به دستگاهى تبديل شد كه انسانها را با تدابير گوناگون، اهل دنيا و هوى و شهوات و تملق و دورى از معنويات و انسانهاى بى شخصيت و فاسق و فاسدى مى ساخت و رشد مى داد ... كسانى كه در اين دوران، تملق رؤسا و خلفا را مى گفتند، كارها در دست آنها بود. كارها بر اساس صلاحيت و شايستگيشان واگذار نمى شد.»( سخنرانى در ديدار با اقشار مختلف مردم،روز پانزدهم ماه مبارك رمضان و ميلاد امام حسن مجتبى «ع» ، 22/1/69)