نگاهی به برخی از روشهای مرسوم شرطبندی در ورزش

 

با یک جست‎وجوی ساده در اینترنت متوجه می‎شوید که افراد سودجو به‎خوبی می‎دانند چطور بدون اینکه حتی یک عکس با شورت ورزشی داشته باشند به وسیله فوتبال به ثروت برسند. کافی است شما هم یک‎بار در این شرط‎بندی‎ها برنده شوید یا اینکه این اتفاق برای یکی از دوستان و آشنایان شما رخ دهد. از آن پس به امید رسیدن به پولی کلان معتادش می‎شوید و البته در اکثر مواقع نتیجه کارتان پشیمانی است.

جالب اینجاست که در شرایطی که مراجعی از قبیل آیت‎الله خامنه‎ای، آیت‎الله مکارم شیرازی، آیت‎الله سیستانی، آیت‎الله علوی گرگانی و آیت‎الله محمدجواد طباطبایی شرط‎بندی در فوتبال که همراه با رد و بدل شدن پول باشد را جایز ندانسته و برخی آن را حرام اعلام کرده‎اند،

 

در سال‎های اخیر بار‎ها به بحث شرط‎بندی در فوتبال و افزایش بی‎رویه سایت‎‎های فرصت طلب پرداخته شد؛ اما رشد قارچ‎گونه این سایت‎ها نشان می‎دهد که برخورد مناسبی با این پدیده صورت نگرفته است و با وجود اینکه مسئولان پلیس فتا هرگونه فعالیت در این زمینه را غیرقانونی دانسته‎اند، اما باز هم بسیاری از مردم فریب تبلیغات را می‎خورند.

 

 

بسیاری از این سایت‎ها سعی می‎کنند با تبلیغات دهان‎پرکن مخاطبان خود را قانع کنند که نحوه درآمدزایی‎شان کاملا قانونی است. اگر از مسئولان یکی از این سایت‎ها بخواهید شما را نسبت به اعتبار سایت قانع کنند، چنین پاسخی را دریافت می‎کنید: «اعتبار یک سایت شرط‎بندی را از شرکتی که حامی آن سایت است و رزومه قبلی آن شرکت می‎شود تشخیص داد. شرکت X پشتیبانی از این سایت را تأیید می‎کند، ضمن اینکه از روی خروجی‎‎هایی که در ایران مستقیما به حساب بانکی ما واریز می‎شود، می‎توان خیلی راحت فهمید که این سایت با تمامی سایت‎‎هایی که کلاه‎برداری می‎کردند فرق می‎کند، چون اگر هدفش کلاه‎برداری بود، هیچ‎وقت شرکتش را ثبت نمی‎کرد و مجوز‎های لازم برای راه‎اندازی سایت شرط‎بندی را نمی‎گرفت

 

برخی از آن‎ها نیز علنا از دریافت مجوز از وزارت ارشاد و دیگر مراکز معتبر خبر می‎دهند. برای نمونه می‎توان به سایت روبرو اشاره کرد که خود را تحت لیسانس یکی از روزنامه‎‎های پرتیراژ ورزشی معرفی کرده که درگاه آنلاین و اینترنتی خرید اعتباری از یکی از بانک‎‎های معتبر است و البته از وزارت ارشاد نیز مجوز دارد!

این نوع سایت‎ها که مدعی پرداخت جایزه‎‎های میلیونی به برندگان، بعد از شرط‎بندی نتایج مسابقات لیگ فوتبال هستند، در سایت خود قسمتی را با عنوان ثبت نام قرار داده‎اند و افراد برای شرکت در پیش‎بینی نتایج، بعد از تکمیل و ارسال اطلاعات در قسمت ثبت نام سایت، ملزم به خرید فرم‎‎های مخصوصی هستند که هر کدام از این فرم‎ها با مبلغ مشخصی به فروش می‎رسند و افراد، قبل از شروع مسابقات، نتایج احتمالی مورد نظر را در فرم مربوطه وارد و ارسال می‎کنند.

یکی از راه‎‎های جلب نظر مشتری‎ها، وعده هدایای میلیونی است که با تبلیغات مختلف و مصاحبه با برندگان خیالی، تلاش می‎کنند پول بیشتری از کنار فوتبال به جیب بزنند. اداره‎کنندگان این سایت‎‎ها که علی‎الظاهر از پشتوانه‎ای قدرتمند برخوردار هستند، علاوه‎بر ذکر شماره حساب‎‎های داخلی و بین‎المللی، برای کسب اطلاعات بیشتر شرکت‎کنندگان در این قمار‎ها از نحوه و رویه برگزاری این شرط‎‎بندی‎ها، حتی شماره‎ تماس‎‎هایی را نیز درج کرده‎اند که نشان می‎دهد شرایط برای چنین اقداماتی تا چه میزان باز شده است.

درآمد بالای این سایت‎ها به‎طور باور نکردنی رو به افزایش است و عجیب‎تر اینکه در برخی از آن‎ها مبالغ درنظرگرفته‎شده میلیاردی است!

سال‎ها پیش در شهر‎های شمالی برگه‎‎های ناشناخته‎ای به‎سرعت بین مردم پخش شد که بسیاری از آن‎ها را جذب کرد. این برگه‎ها ظاهر عجیبی داشتند و متعلق به هیچ سازمان و نهاد رسمی نبودند، اما سازماندهی پخش و سپس جمع‎آوری آن‎ها نشان می‎داد که طراحان این «بازی» که بعد‎ها تبدیل به یک پدیده اجتماعی در تمام گیلان شد، از هماهنگی لازم برخوردار هستند. این برگه‎ها «توتو» نام گرفتند و حالا اگر در شمال کشور از مردم درباره آن سؤال کنید تقریبا همه با آن آشنا هستند و خیلی‎ها کار و زندگی‎شان را ر‎ها کرده و تمام وقت خود را به شرط‎بندی با این برگه‎ها اختصاص داده‎اند به امید اینکه یک‎بار نیز شانس، در خانه‎شان را بزند و البته اگر یک‎بار نیز این اتفاق رخ دهد، وسوسه برنده‎شدن دوباره، پاگیرشان می‎کند. این برگه‎ها با اسامی مختلفی در شمال کشور توزیع می‎شوند و بعید نیست خیلی زود سراسر کشور را دربرگیرند.

این روش کسب درآمد تنها در مسابقات فوتبال اتفاق نمی‎افتد؛ برای مثال چند سال پیش در فدراسیون سوارکاری به‎طور علنی انجام شد. توجیه مسئولان آزاد بودن شرط‎بندی در این رشته اسلامی است اما فقها بار‎ها تأکید کرده‎اند که تنها خود سوارکاران مجاز به شرط‎بندی هستند و تماشاگران نمی‎توانند این کار را انجام دهند. پس از آنکه پیش‎بینی نتایج اسب‎دوانی در وب‎سایت این فدراسیون صورت پذیرفت، یک شرکت نیز با مجوز فدراسیون اسب‎سواری بساط این عمل خلاف شرع و قانون را پهن کرد.

 

مهم‎ترین مراکز شرط‎بندی در تهران

 

بی‎شک شمال کشور رکورد بیشترین شرط‎بندان فوتبالی را در اختیار دارد اما در تهران نیز اماکن زیادی به محل شرط‎بندی فوتبال شهره شده‎اند تا آن‎هایی که اهل اینترنت نیستند نیز از این قافله جا نمانند. برای نمونه می‎توان به قهوه‎خانه‎ای در خیابان منوچهری، قهوه‎خانه‎ای در کوچه عرب واقع در خیابان گلوبندک، قهوه‎خانه‎ای در میدان راه‎آهن، قهوه‎خانه‎ای در منطقه پل امیربهادر، سفره‎خانه‎ای سنتی در فلکه دوم تهرانپارس و باغچه‎ای در فرحزاد اشاره کرد.

 

شرط‎بندی صلواتی هم در ورزش جایز نیست

 

شرط بندی در فوتبال که با دین مبین اسلام در تضاد است، از آن دسته مباحثی است که در این مدت چندان به آن پرداخته نشده و همواره در جامعه اسلامی ما مغفول مانده است. در این مورد به‎سراغ حجت‎الاسلام احمد مالک، مسئول فرهنگی باشگاه استقلال رفته و گفت‎وگویی را با وی ترتیب دادیم.

 

در مورد شرط بندی در ورزش چه نظری دارید؟

 

در رابطه با موضوع شرط‎ بندی ابتدا لازم است حرام بودن آن را در اسلام تحت هر شرایطی یادآوری کنم. در هر مسابقه، بازی یا رقابتی که در آن برد و باخت مطرح باشد، این فعل از لحاظ شرعی حرام است.

 

یعنی در فوتبال تحت هر شرایطی شرط بندی حرام است؟

 

قطعا همین‎طور است و هیچ استثنایی برای این ورزش از این لحاظ وجود ندارد. در واقع به جز سه ورزش شنا، تیراندازی و سوارکاری در سایر رشته‎‎های ورزشی، شرط بندی حرام و از نظر اسلام باطل و رد شده است. نکته قابل توجه این است ‎که در این سه رشته ورزشی که اسلام بر آن‎ها تأکید کرده است هم شرایطی برای شرط بندی وجود دارد و تحت هر شرایطی نمی‎توان این کار را انجام داد. به‎طور مثال یک سوارکار یا یک تیرانداز فقط می‎تواند در یک رقابت با همتای خود بر سر برنده شدن شرط ببندد و اینکه تماشاگران بخواهند این کار را انجام دهند حرام است.

 

با همه این تفاسیر، شرط بندی امروز در فضای مجازی به خصوص در رشته ورزشی فوتبال شیوع بسیاری پیدا کرده است.به نظر شما دلیل اینکه هواداران به سمت این شرط بندی ها می روند، چیست؟

 

ما در یک کشور اسلامی زندگی می‎کنیم و به همین دلیل باید جوانان را با مسائل شرعی و احکام به خصوص در مسائل ورزشی و به‎ویژه رشته ورزشی فوتبال بیشتر آشنا کنیم. اگر هواداران و علاقه‎مندان به ورزش درباره مسائل مربوط به شرط بندی اطلاعات لازم و کافی را داشته باشند، می‎دانند که چه زمانی شرط بندی حرام و چه زمانی بدون ایراد است. در ورزش‎‎هایی که در اسلام توصیه شده است می‎توان شرط بندی کرد که آن هم با شرایطی است که آن‎ها را عنوان کردم و فقط خود ورزشکاران و رقابت‎کنندگان می‎توانند این کار را انجام دهند. اینکه یک تماشاگر بخواهد با یک نفر دیگر بر سر برد تیم یا بازیکن مورد علاقه‎اش شرط ببندد، اکیدا حرام است.

 

با این حال تماشاگران زیادی هستند که همچنان در این سه رشته به این کار مشغول هستند.

 

تماشاگران نمی‎توانند این کار را انجام دهند و این کار را می‎کنند چون از آن بی‎اطلاع هستند و هنوز برایشان این مسائل جا نیفتاده است. در رشته‎‎های مختلف در کشور ما علاوه‎بر ورزش کردن، شاهد شرط بندی‎‎هایی هم هستیم که این کار به‎خاطر جهالت و ناآگاهی این افراد است.

 

آیا چنین مسائلی حل می شوند؟

 

بله، ‎ باید این کار انجام شود و آن زمان مردم می‎دانند که مردم به چه شکلی می‎توانند لذت ببرند. جالب این است که شرط بندی فقط به مسائل مادی ختم نمی‎شود. در برخی مواقع برخی برای برد یک ورزشکار یا یک تیم حاضرند به‎طور مثال 200 صلوات بفرستند؛ درحالی‎که در صورت باخت باید فرد شکست خورده متقابلا کاری را انجام دهد. بنابراین شاهد هستیم که این موضوع، مسائل معنوی را هم دربرگرفته است؛ در این صورت هم شرط بندی، حرام است. ما فکر می‎کنیم چون معنوی است بدون ایراد است ولی به هیچ وجه چنین نیست.

 

اینکه از سوی مسئولان ورزش کشور برای ورزشکاران حاضر در یک رقابت (به‎طور مثال المپیک) سکه یا مبالغی در نظر گرفته می‎شود، چه حکمی دارد؟

 

این موضوع هیچ اشکالی شرعی ای ندارد؛ چون برای تشویق صورت می‎گیرد. و برد و باختی در کار نیست؛ اگر ورزشکار برنده شود، جایزه‎اش را می‎گیرد و اگر هم شکست بخورد، چیزی را از دست نخواهد داد و این‎طور نیست که دو طرف در آن ذی نفع باشند. یک ورزشکار به المپیک می‎رود؛ یا موفق می‎شود یا نمی‎شود. اتفاقا این حق دولت‎ها و کشورهاست که برای روحیه بخشیدن به ورزشکارانشان از چنین اقدامات تشویقی ای استفاده کنند.

 

از منظر دینی، چه حکمی را می‎توان اجرا کرد تا بساط شرط بندی از ورزش و به تبع آن فوتبال پاک شود؟

 

مسئولان ذیربط می‎توانند در این زمینه و همچنین در فرهنگ‎سازی نقش بسزایی داشته باشند؛ چراکه ما نمی‎توانیم تک تک افرادی را که به استادیوم‎ها می‎آیند زیر ذره بین قرار داده و کار‎های آن‎ها را بررسی کنیم. اگر شرط بندی می‎شود در بین خودشان هست و ما آگاهی نداریم که چه کسانی این کار را انجام می‎دهند. بنابراین وظیفه من و امثال من به‎عنوان مبلغ این است که چنین مسائلی را جا بیندازیم. درواقع چنین کاری یک نیاز فرهنگی است و اینجا متوجه می‎شویم که تماشاگران هرچه سطح آگاهی‎شان بالا برود، می‎توانیم بازی‎‎های سطح بالایی را بدون فعل حرام برای مردم ارائه کنیم.

 

به‎نظر می‎رسد که هرچند در فضای مجازی این مسائل رواج دارد، در ورزشگاه‎ها چنین فضایی در حال کم رنگ شدن است.

 

ما انقلاب کردیم تا چنین دگرگونی‎‎هایی شکل بگیرد. آن زمان با اینکه بیشتر مردم ما متدین بودند اما ناآگاهی به این مسائل باعث می‎شد تا افرادی که معتقد نیستند، این کار‎ها را انجام دهند. اما امروز افراد معتقدی را هم می‎بینیم که در این زمینه‎ها آگاهی ندارند؛ مقصر آن امثال ما هستیم که باید در این زمینه فعالیت کنیم. هم البته این موضوع فقط مختص به فوتبال نیست و رشته‎‎های زیادی هستند که علاقه‎مندان زیادی دارند به نظر بنده باید در این زمینه به‎صورت عام و فراگیر وارد عمل شد.

 

آیا تا به حال خود شما در این مدتی که در باشگاه استقلال بودید، به صورت موردی برخوردی با این موضوع داشته‎اید؟

 

9 سال است که مسئول فرهنگی باشگاه استقلال هستم و این تیم هم از تیم‎‎های پرطرفدار به حساب می‎آید، به هیچ وجه در این چند سال چنین موضوعی را ندیدم. غیر از اینکه مدیرعاملان وقت خواسته‎اند بازیکنان را تشویق کنند، در بین مسئولان، بازیکنان و حتی کسانی که کُری می‎خوانند، چنین موضوعی را به شخصه ندیده‎ام.

 

چگونه می‎توان این فضا را از جامعه فوتبال ریشه کن کرد؟

 

نه در این مورد خاص، بلکه در سایر مواردی که می‎تواند برای فوتبال کشور ما حاشیه‎ساز شود، مسئولان فرهنگی وزارت ورزش و سایر نهاد‎های ذیربط وظیفه دارند که برای بالا بردن سطح فکری و آگاهی جوانان کشور تلاش بیشتری کنند و به نکته خوبی که مورد بحث قرار داده اید، اهمیت بیشتری بدهند که یقینا نتیجه مطلوبی را دربرخواهد داشت.

 

البته حضور پررنگ مبلغانی مثل شما هم نمی‎تواند بی‎تأثیر باشد.

 

یقینا همین‎طور است. تأثیر کلام افرادی مثل ما که البته آشنا به امور ورزشی باشند؛ به‎طور قطع بیشتر است.