توجیه عدم تاثیر، علما را ساکت نکند در مقابل منکرات

نکات فقهی مطالبه گری و عدالتخواهی

از مسائل مهمی که حضرت روح الله در کتاب امر به معروف و نهی از منکر بسیار بر آن تکیه دارند، سکوت علما در برابر منکرات جامعه است. تا آنجا که در برخی موارد بررسی احتمال تاثیر از جانب مکلف را در وجوب امر به معروف و نهی از منکر کنار می گذارند. مواردی چون: آنجایی که هتک اسلام و تضعیف عقاید مسلمین باشد؛ آنجا که با سکوت علما، معروفها منکر شناخته شود و منکرها معروف؛ آنجا که مردم از سکوت علما، تقویت و تایید ظالم را برداشت کنند؛ آنجا که سکوت باعث جری شدن عامل در انجام دیگر منکرات و یا اهمال در دیگر واجبات شود و آنجا که در جامعه نسبت به علما سوء ظن بوجود بیاید که علمای اسلام، همانها که پناهگاه و ملجاء محرومین و مستضعفین بوده اند، اعوان دستگاه ظلم گشته اند.

به نظر می آید که واژه علمای دین و روسای مذهب در این فتاوا، حصر نبوده و علم را باید به صورت درجات و مراتب دید؛ و کسی نمی تواند به این بهانه که علمای دین کسانی دیگرند و با توجیه شکست نفس، خود را از این احکام مبرا بداند.

*اگر بدعتى در اسلام پديد آيد و سكوت علماء دين و رؤساء مذهب (خدا منطقشان را بر هر منطق ديگر غالب سازد) باعث هتك اسلام و ضعف عقايد مسلمين گردد واجب است به هر وسيله اى كه برايشان ممكن است از آن بدعت نهى كنند، چه اينكه نهى آنان و انكارشان مؤ ثر در ريشه كن شدن فساد باشد و چه نباشد، و همچنين اگر سكوت آنان از انكار منكرات باعث اين هتك حرمت شود و دراينگونه موارد مسئله ضرر و حرج در نظر گرفته نمى شود بلكه بايد مساءله اهم ومهم رعايت شود.

*اگر در سكوت علماء دين و رؤ ساء مذهب (اعلى الله كلمتهم) خوف آن باشد كه منكر معروف و يا معروف منكر شود واجب است بر آنان علم خود را اظهار كنند و سكوت براى آنان جائز نيست هرچند كه يقين داشته باشند كه انكارشان هيچ تاءثيرى در فاعل آن ندارد، در اينجانيز كه مسئله مورد اهتمام جدى شارع اقدس است ملاحظه ضرر و حرج نمى شود.

*اگر سكوت علماء دين و رؤساء مذهب (اعلى الله كلمتهم) موجب تقويت ظالم و(العياذبالله) تاءييد او باشد سكوت بر آنان حرام است و واجب است برايشان كه علم خود را اظهار كنند هرچند بدانند كه در برطرف نمودن ظلم او اثر ندارد.

*اگر سكوت علماء دين و روساى مذهب (اعلى الله كلمتهم) باعث آن شود كه ستمكاران در ارتكاب ساير محرمات و پديد آوردن بدعتها جرى شوند سكوت آنان حرام و انكارشان واجب است هرچند كه در جلوگيرى حرامى كه ظلمه مرتكب مى شوند اثر نداشته باشد.

*اگر سكوت علماء دين رؤ ساء مذهب (اعلى الله كلمتهم) باعث آن شود كه مردم نسبت به ايشان سوءظن پيدا كنند و حرمتشان هتك گردد و مردم نسبت كارهائى به آنان بدهند كه انتسابشان به آن ها صحيح و جائز نيست مثلا (نعوذبالله) آنان را اعوان ظلمه بخوانند واجب است بر آنان ظلمه را نهى از منكر نموده ننگ و عار را از ساحت خود دور سازد، هرچند كه نهى آنان هيچ اثرى در رفع ظلم نداشته باشد.